Vergi idaresi tarafından yapılan tarhiyat işlemleri, mükellefler ile idare arasında uyuşmazlık konusu olmaktadır. Tarhiyat işlemi sonucu mükellefe gönderilen vergi ve ceza ihbarnameleri, çoğu zaman mükelleflerin ciddi tutarlarda vergi ve ceza ile karşılaşmasına yol açmaktadır. Ancak her tarhiyat işlemi hukuka uygun değildir. Tarhiyatlar usul, yetki veya esas yönünden hukuka aykırı olabildiğinden, tarhiyat işlemlerine karşı yasal başvuru yolları bulunmaktadır.
Tarhiyat Nedir?
Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarda gösterilen matrah ve oranlar üzerinden hesaplanarak miktarının belirlenmesidir. Yani tarhiyat vergi borcunun belirlenmesi işlemidir. Bu işlem, mükellefin beyanına, idarenin tespitine veya yapılan vergi incelemesine dayanabilir.
Tarhiyatın yapılmasının en yaygın nedenleri şunlardır:
- Eksik veya hatalı beyanname verilmesi,
- Beyanname verilmemesi,
- Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanılması,
- Vergi incelemesi sonucu matrah farkı tespit edilmesi.
Tarhiyat İşlemine Karşı Başvuru Yolları
Mükellefler, hukuka aykırı gördükleri tarhiyatlara karşı hem idari hem de yargısal yollara başvurabilirler.
1. Uzlaşma Talebi
Tarhiyatın tebliğinden itibaren 30 gün içinde uzlaşma talebinde bulunulabilir. Uzlaşma, mükellefle idare arasında belirli bir oranda indirim sağlanarak anlaşmaya varılması anlamına gelir. Uzlaşma sağlanması, uzlaşma sağlanan konularda uyuşmazlığı sona erdiren bir durum olup dava açma hakkını ortadan kaldırmaktadır. Uzlaşma sağlanamadığı takdirde mükellef kalan süresi içinde dava açabilir.
2. Düzeltme ve Şikâyet Yolu
Tarhiyatta açık bir vergi hatası bulunduğu düşünülüyorsa, Vergi Usul Kanunu’nun 116–126. maddeleri uyarınca düzeltme talebinde bulunulabilir. İdare bu talebi reddeder veya 60 gün içinde cevap vermezse, mükellef şikâyet yoluyla vergi mahkemesine başvurabilir.
3. Vergi Mahkemesinde Dava Açma
Tebliğden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılması mümkündür. Dava dilekçesinde tarhiyatın neden ve hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun, hangi maddelere ve içtihatlara aykırılık bulunduğunun belirtilmesi davanın kazanılması açısından çok önemli olacaktır. Bu noktada yargılama usulünün bilinmesi ve avukatlık tecrübesi de önemli bir fark yaratmaktadır.
Dava Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Davanın usulüne uygun tebliğden itibaren 30 günlük sürede açılması gerekir.
- Dava, işlemi yapan vergi dairesinin bağlı olduğu vergi mahkemesinde açılmalıdır.
- Tebliğ usulü, inceleme raporu ve gerekçelendirme unsurları mutlaka kontrol edilmelidir.
- Eksik imza, yetkisiz memur işlemi, savunma hakkının kısıtlanması gibi usul eksiklikleri davada iptal nedeni olabilir.
Her tarhiyat işlemi usul ve yasaya uygun olmayabilir. Vergi idaresi tarafından yapılan tarhiyatlarda; sürelerin titizlikle takip edilmesi, usul hatalarının tespiti ve uygun başvuru yolunun seçilmesi son derece önemlidir. Doğru stratejiyle hareket edildiğinde, haksız tarhiyatların iptali veya ciddi oranda azaltılması mümkündür.
Gülenç Hukuk Olarak Nasıl Yardımcı Oluyoruz?
Gülenç Hukuk Bürosu olarak, vergi idaresi tarafından yapılan tarhiyat işlemlerine ilişkin;
- Doğru stratejinin oluşturularak yol haritasının belirlenmesi,
- Uzlaşma veya diğer idari yollar tercih edildiği takdirde bu sürecin yönetimi,
- Dava açma yolu tercih edildiği takdirde bunun hazırlığı ve yürütülmesi,
- Olası bir dava ihtimaline yönelik olarak yüksek mahkemelerin içtihatları doğrultusunda hukuki analiz, mütalaa verilmesi hizmetlerini sunmaktayız.
Vergi incelemesine alındıysanız, tarhiyat işlemiyle karşılaştıysanız, hakkınızda vergi ve ceza ihbarnamesi düzenlendiyse, profesyonel hukuki destek almanız hak kaybını önleyecektir. Bizimle iletişime geçerek süreci sizin adınıza en etkin şekilde yönetmemizi sağlayabilirsiniz.